Trang chủ >>Sự kiện >> Thăng Long thời Lê Trung Hưng: Hai thế kỷ Lê - Trịnh ở Thăng Long

Thăng Long thời Lê Trung Hưng: Hai thế kỷ Lê - Trịnh ở Thăng Long

Y quan văn vật sinh trung thổ

Lâu quán đình đài tiếp viễn thiên.

(Áo mũ đất sang, đầy đỏ tía

Lâu đài trời ngất, nổi xinh tươi) .

Đấy là hai câu thơ tả cảnh Thăng Long trong bài Thượng kinh tự hoài (Nỗi lòng khi đến kinh đô) của Hải Thượng Lãn Ông Lê Hữu Trác. Thật vậy, Thăng Long dưới thời Lê-Trịnh, cũng như các đời trước vẫn là mảnh đất văn vật, mảnh đất tụ hội tinh hoa của cả nước.

Trong thời kỳ này, Thăng Long là trung tâm kinh tế của nước Việt Nam, quang cảnh buôn bán ở Thăng Long đã khá sầm uất thịnh vượng. Ở đây, tập trung những người thợ khéo tay nhất của xứ Đàng Ngoài. Những người thợ đồng Ngũ Xã Thăng Long đã tạo nên pho tượng đồng Trấn Vũ to nhất dưới thời phong kiến ở Việt Nam, vẫn còn lại đến ngày nay. Hiện nay đền Trấn Vũ đã trở thành một điểm tham quan hấp dẫn của thủ đô Hà Nội.

Vào thời Lê-Trịnh, Thăng Long còn là nơi tụ nhân, tụ tài của cả nước. Nhân tài khắp nơi đổ về Thăng Long du học, rèn luyện tài năng. Các nhà giáo Thăng Long như Phạm Quang Trạch, Vũ Thành, Nguyễn Trù, Nguyễn Đình Hoàn, Đoàn Lệnh Khuông... là những bậc thây vừa có kiến thức uyên thâm vừa có tâm hồn tinh tế. Thăng Long đã đào luyện, bồi dưỡng tạo ra các nhân tài, giúp họ thể hiện được tài năng. Những học giả như Lê Quý Đôn, hay đại danh y Lê Hữu Trác phải có thời gian ở kinh đô Thăng Long, hoặc phải có lân “thượng kinh” mới nổi tiếng được. Tài năng của họ được người Thăng Long thẩm định và thừa nhận...

Đặc biệt về văn học thì cả văn Hán lẫn văn Nôm đều phát triển mạnh, nhiều thành tựu, nhất là rất giàu tính nhân văn, còn nghệ thuật thì thật sự điêu luyện.

Nhưng trong khi tình hình kinh tế, nhất là việc buôn bán khá sầm uất tình hình văn hóa khá phát triển thì tình hình chính trị lại dao động, nhất là sang thế kỷ XVIII thì rối ren, sự trị an ở Thăng Long lơi lỏng, nên nạn trộm cắp lừa gạt đã có nhiều. Trong sách Vũ trung tuỳ bút, Phạm Đình Hổ có thuật lại nhiều mánh khoé trộm cắp, lừa gạt của lưu manh ở Thăng Long thời ấy.

Tình trạng trị an kém ở Thăng Long vào các thế kỷ XVII và XVIII đã phản ánh khả năng tổ chức chính trị nói chung là bất cập của chính quyền Lê-Trịnh, nhưng mặt khác cũng cho ta thấy một Thăng Long đang trên đà chuyển mình để phát triển. Hoạt động kinh tế thương nghiệp của Thăng Long tấp nập hơn, giao lưu hàng hóa, dịch vụ phát triển hơn.

 

Theo Lịch sử Thăng Long- Hà Nội, Nguyễn Vinh Phúc (cb), Lê Văn Lan, Nguyễn Minh Tường, NXB Trẻ, Tp.HCM, 2005.

 

• Phát hiện về lễ nhạc thời LÊ - TRỊNH
• Những pho tượng thời LÊ - TRỊNH ở Hải Phòng
• Thăng Long thời Mạc và Lê -Trịnh
• Tứ Bình Thực Lục
• Thành lập Hội đồng họ Trịnh huyện Võ Nhai
• Kỷ niệm 223 năm ngày Linh Vương Trịnh Khải tuẫn tiết
• Họ Trịnh và di sản văn hoá thời Lê- Trịnh, trên đất Hải Phòng
• Danh của vua, công của chúa: Vua Lê Dụ Tông và chúa Trịnh Cương
• Lễ kỷ niệm 223, ngày Linh Vương Trịnh Khải tuẫn tiết
• Thư chúc mừng - Hội thảo tại Hải Phòng
• Thư cảm ơn - Hội thảo tại Hải Phòng
• Thành lập hội đồng họ Trịnh Thái Bình
• Họ Trịnh Hải Phòng
• Thư cảm ơn của Hội đồng họ Trịnh Bắc Kạn và Thái Nguyên
• Thành lập Hội đồng họ Trịnh hai tỉnh Bắc Kạn và Thái Nguyên
• Họ Trịnh Bắc Kạn
• Hội đồng họ Trịnh Hà Tĩnh nhiệm kỳ 2007 - 2012
• Thăm và trao đổi cùng bà con họ Trịnh tỉnh Bắc Kạn
• Ra mắt bản tin về họ Trịnh hàng quí
• Thành lập hội đồng họ Trịnh tỉnh Nghệ An
• Ra mắt Hội đồng Họ Trịnh tỉnh Bắc Ninh
• Hoạt động họ Trịnh Thái Nguyên sau lễ ra mắt
• Đội Cấn và cuộc khởi nghĩa Thái Nguyên 1917
• Đóng góp xây dựng khu lăng mộ Thành tổ Triết vương Trịnh Tùng
• Các cuộc hội thảo lớn trong năm 2008
• Tổ chức lễ cầu siêu tại đền bà Đế
• Hội thảo nhân 385 năm ngày mất của Thành tổ Triết Vương Trịnh Tùng (1550-1623)
• Bài phát biểu của ông Trịnh Trúc Lâm
• Hội thảo khoa học tại Hải Phòng
• Lễ ra mắt Hội đồng họ Trịnh Thái Nguyên và Bắc Kạn